ഒരു വർഷം മുൻപ്, വടക്കൻ കാമറൂണിലെ ഗറുവ 2 മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ മേയർ ഔമറു സാന്ദ ഒരു ട്രോഫി വാനിലുയർത്തിപ്പിടിച്ച് സന്തോഷം പങ്കുവെച്ചിരുന്നു. ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ കൃത്യമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിൽ കാണിച്ച മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയെ രാജ്യത്തെ ‘സിറ്റിസൺഷിപ്പ് ചാമ്പ്യൻ’ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്ത നിമിഷമായിരുന്നു അത്. യുണിസെഫിന്റെയും (UNICEF) കാമറൂൺ സർക്കാരിന്റെയും സംയുക്ത പങ്കാളിത്തത്തോടെ നടന്ന ഈ പദ്ധതി, രാജ്യത്തെ പതിനായിരക്കണക്കിന് കുട്ടികൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിക്കുള്ള പരിഹാരമായിരുന്നു — ‘നിയമപരമായ ഒരു ഐഡന്റിറ്റിയുടെ അഭാവം’.
കാമറൂണിലെ നിയമവും വെല്ലുവിളികളും
കാമറൂണിലെ സിവിൽ നിയമപ്രകാരം എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റിന് അവകാശമുണ്ട്. പ്രസവം നടന്ന് 90 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തികച്ചും സൗജന്യമായി മാതാപിതാക്കൾക്ക് കുട്ടികളുടെ ജനനം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. എന്നാൽ, ഈ 90 ദിവസത്തെ കാലാവധി കഴിഞ്ഞാൽ നടപടികൾ സങ്കീർണ്ണമാകും. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ കോടതി കയറിയിറങ്ങി വലിയ തുകയും സമയവും ചിലവഴിച്ചാൽ മാത്രമേ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ലഭിക്കൂ. സാധാരണക്കാരായ പല മാതാപിതാക്കൾക്കും ഇത് താങ്ങാൻ കഴിയുന്നതിലും അപ്പുറമാണ്.
കാമറൂണിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കുട്ടികളിൽ 30 ശതമാനത്തിലധികം (ഏകദേശം 15 ലക്ഷം കുട്ടികൾ) പേർക്കും നിലവിൽ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റില്ല. 2023-ൽ ആശുപത്രികളിൽ നടന്ന പ്രസവങ്ങളിൽ 43.77% മാത്രമാണ് ഔദ്യോഗികമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ടത്.
രേഖകളില്ലെങ്കിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു ജീവിതം
ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഇല്ലെങ്കിൽ ഒരു കുട്ടിക്ക് കാമറൂണിൽ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പ്രവേശനം ലഭിക്കില്ല. പൊതുപരീക്ഷകൾ എഴുതാനോ, രാജ്യത്തെ മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ തിരിച്ചറിയൽ കാർഡ് സ്വന്തമാക്കാനോ അവർക്ക് സാധിക്കില്ല. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പുറമെ കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷയെയും ഇത് കടുത്ത രീതിയിൽ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. രേഖകളില്ലാത്ത കുട്ടികളെ കണ്ടെത്താനോ ട്രാക്ക് ചെയ്യാനോ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ഇത് അവരെ അതിർത്തി കടത്തിയുള്ള മനുഷ്യക്കടത്തിലേക്കും, യുദ്ധബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ സായുധ സംഘങ്ങളിലേക്ക് നിർബന്ധിതമായി റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
‘മൈ നെയിം’ ക്യാമ്പയിനും ഡിജിറ്റൽ വിപ്ലവവും
ഈ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ 2024 ഏപ്രിലിൽ നടന്ന മേയർമാരുടെ ഫോറത്തിന് ശേഷം ‘മൈ നെയിം’ (My Name) എന്ന പേരിൽ വിപുലമായ ഒരു ക്യാമ്പയിൻ ആരംഭിച്ചു. രാജ്യത്തെ 360 കൗൺസിലുകളിലും 14 നഗരങ്ങളിലും രേഖകളില്ലാത്ത കുട്ടികളെ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. പദ്ധതി തുടങ്ങിയതിന് ശേഷം ഇതുവരെ 17,000-ത്തിലധികം കുട്ടികളെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ സാധിച്ചു. ലഭിച്ച അപേക്ഷകളുടെ ബാഹുല്യം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പലയിടങ്ങളിലും പ്രാദേശിക ഗോത്രത്തലവന്മാരുടെ സഹായം തേടി. ഗറുവ 2 മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ കൈയ്യഴുത്ത് രജിസ്റ്ററുകൾക്ക് പകരം ഡിജിറ്റൽ സിവിൽ സ്റ്റാറ്റസ് സിസ്റ്റം നടപ്പിലാക്കിയതോടെ മിനിറ്റുകൾക്കകം ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ അധികൃതർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ആശുപത്രികളിൽ വെച്ചുതന്നെ പ്രസവത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ജനനം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന രീതിയും വ്യാപകമാക്കി.
മാറേണ്ട സാമൂഹിക മനോഭാവങ്ങൾ
ഭരണപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പലയിടങ്ങളിലും ഇപ്പോഴും വെല്ലുവിളികൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് സ്കൂൾ പ്രവേശനം നിഷേധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രമാണ് പല മാതാപിതാക്കളും ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റിനായി ഓടുന്നത്. ചില ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ പെൺകുട്ടികൾക്ക് ഔദ്യോഗിക രേഖകളുടെയോ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയോ ആവശ്യമില്ലെന്ന തെറ്റായ വിശ്വാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് പെൺകുട്ടികളെ നേരത്തെയുള്ള വിവാഹങ്ങളിലേക്കും ചൂഷണങ്ങളിലേക്കും തള്ളിവിടുന്നു. ഈ മനോഭാവം മാറ്റാൻ പരമ്പരാഗത-മത നേതാക്കളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വലിയ രീതിയിലുള്ള ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ രാജ്യത്ത് നടക്കുകയാണ്.
