യുദ്ധത്തിന്റെ കറുത്ത പുകപടലങ്ങൾ സുഡാന്റെ ആകാശത്തെ വിഴുങ്ങുമ്പോൾ, അവിടെയുള്ള ഒരു തലമുറയുടെ സ്വപ്നങ്ങളും ഭാവിയുമാണ് കത്തിയമരുന്നത്. സുഡാനിലെ അൽ ഫഷിറിലുണ്ടായ ക്രൂരമായ ഉപരോധത്തിനിടയിൽ പിതാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ 20-കാരിയായ ഇസ്ലാം ഇബ്രാഹിം ആകെ തകർന്നിരുന്നു. തങ്ങൾ യുദ്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഭയാനകമായ അവസ്ഥയിലൂടെയാണ് കടന്നു പോകുന്നതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ അധിക സമയം വേണ്ടി വന്നില്ല. ഫാർമസി വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്ന അവൾക്ക് തന്റെ പഠനം പകുതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് അമ്മയോടും ആറ് സഹോദരിമാരോടുമൊപ്പം അയൽരാജ്യമായ സെൻട്രൽ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിലേക്ക് (CAR) പലായനം ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. ഇന്ന് അവിടുത്തെ കോർസി (Korsi) അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പിൽ കഴിയുന്ന ഇസ്ലാം, ഡാർഫൂറിൽ നിന്ന് ദുരിതപൂർണ്ണമായ യാത്രകൾ താണ്ടി ക്യാമ്പിലെത്തുന്ന മറ്റ് സ്ത്രീകളെയും പെൺകുട്ടികളെയും ശുശ്രൂഷിക്കാൻ സന്നദ്ധസേവനം ചെയ്യുകയാണ്. തനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട മെഡിക്കൽ അറിവുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ പെൺകുട്ടി തന്റെ ജനതയെ പരിചരിക്കുന്നത്.
എങ്കിലും, പ്രതിസന്ധികൾ അവിടെയും അവളെ വേട്ടയാടുന്നു. പിതാവിന്റെ സ്വത്ത് വിഭജിക്കാനായി സുഡാനിലേക്ക് മടങ്ങാൻ നിർബന്ധിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾ ഒരു വശത്ത്; മറുപശത്താകട്ടെ, യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് മടങ്ങിയാൽ നിർബന്ധിത വിവാഹത്തിന് ഇരയാകേണ്ടി വരുമെന്ന ഭീതിയും. “എനിക്ക് പഠനം തുടരാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ മാത്രമേ സുഡാനിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ആഗ്രഹമുള്ളൂ. അല്ലാതെ പിതാവിന്റെ സ്വത്ത് വീതം വെയ്ക്കാൻ ദാർഫുറിലേക്ക് പോകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അവിടെ ചെന്നാൽ ബന്ധുക്കൾ ഞങ്ങളെ നിർബന്ധിച്ച് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കുമോ എന്ന ഭയവുമുണ്ട്,” ഇസ്ലാം പറയുന്നു.
തകർന്ന സ്വപ്നങ്ങളും വിഭജിക്കപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസവും
ഇസ്ലാമിന്റെ കഥ വ്യക്തിപരമല്ല; കോർസി അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പിലെ നൂറുകണക്കിന് സുഡാനി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പ്രതിനിധിയാണ് അവൾ. യുദ്ധം കാരണം ജീവിതം വഴിമുട്ടിയ മുപ്പതിലധികം സർവകലാശാലാ വിദ്യാർത്ഥികളാണ് തങ്ങളുടെ ഭാവി എന്താകുമെന്ന് അറിയാതെ ഇവിടെ കഴിയുന്നത്. ഡാർഫുർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഈ മേഖലകളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്കൂൾ-കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷമായി കൃത്യമായ വിദ്യാഭ്യാസമോ പരീക്ഷകളോ ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ഇവിടെ വിമാന സർവീസുകളും വിദ്യാലയങ്ങളും തടസ്സപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ക്ലാസുകളിൽ മടങ്ങിയെത്താനും പരീക്ഷ എഴുതാനും സാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് രാജ്യത്തെ യുവാക്കൾക്കിടയിൽ വലിയൊരു വിദ്യാഭ്യാസ അസമത്വത്തിന് കാരണമായി.
പുതിയ ഭാഷ, പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ
യുഎൻ അഭയാർത്ഥി ഏജൻസിയുടെ (UNHCR) സഹായത്തോടെ ചില സുഡാനി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ബംഗുയി സർവകലാശാലയിൽ (University of Bangui) പ്രവേശനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വഴി അത്ര എളുപ്പമല്ല. സുഡാനിൽ അറബിക് ഭാഷയിൽ പഠിച്ച ഇവർക്ക് ഇനി ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിൽ വേണം ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കാൻ.
ബംഗുയി സർവകലാശാലയിലെ സോഷ്യോളജി വിദ്യാർത്ഥിയായ ഗമർ അൽ-ഷെയ്ഖ് തന്റെ അവസ്ഥ വിവരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: “സർവകലാശാലാ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളുമായി മടങ്ങിവരാമെന്ന് ഉറപ്പുനൽകിയാണ് ഞങ്ങൾ ക്യാമ്പിലേക്ക് വന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ആ വാക്ക് പാലിക്കുക അസാധ്യമാണെന്ന് തോന്നുന്നു.”
മറ്റൊരു വിദ്യാർത്ഥിയായ ബദറുദ്ദീൻ ഈസയുടെ കഥയും വ്യത്യസ്തമല്ല. പള്ളിയിലെ പ്രസംഗത്തിനിടയിൽ ആർ.എസ്.എഫിനെ (RSF) വിമർശിച്ചതിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്നാണ് ആ കുടുംബത്തിന് രാജ്യം വിടേണ്ടി വന്നത്.
കഠിനമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
ചിലർക്ക് തങ്ങളുടെ ഭാവിക്ക് വേണ്ടി ജീവന്റെ പകുതി തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇന്തിസാർ അൽ-സാദിഖിന് യുദ്ധത്തിൽ ഭർത്താവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് കുഞ്ഞുമായി അവൾ ക്യാമ്പിലെത്തി. സർവകലാശാലയിൽ പഠനം തുടരാൻ വേണ്ടി തന്റെ മൂന്ന് വയസ്സുള്ള മകനെ അമ്മയുടെ അരികിൽ ക്യാമ്പിൽ ഏൽപ്പിച്ച് അവൾക്ക് തലസ്ഥാന നഗരിയിലേക്ക് പോകേണ്ടി വന്നു.
അതുപോലെ, ജഡ്ജിയാകാൻ ആഗ്രഹിച്ച അഹമ്മദ് എന്ന നിയമ വിദ്യാർത്ഥിയുടെ കഥയും കണ്ണീരണിയിക്കുന്നതാണ്. സുഡാൻ ആർമി ഓഫീസറായ പിതാവ് യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. പലായനത്തിനിടയിൽ ആർ.എസ്.എഫ് ഭീകരരുടെ മർദ്ദനമേറ്റ് അഹമ്മദിന്റെ അമ്മയുടെ കൈ ഒടിഞ്ഞു. ഇന്ന് പഠനം മുടങ്ങി, ജീവൻ നിലനിർത്താനുള്ള പോരാട്ടത്തിലാണ് അവൻ. “ഞങ്ങൾ സുഡാന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട തലമുറയാണ്. ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടു,” അഹമ്മദ് കണ്ണീരോടെ പറയുന്നു.
ഈ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് വെറുമൊരു പഠനമല്ല; അത് യുദ്ധത്തോടുള്ള അവരുടെ പ്രതിരോധവും മുന്നോട്ട് ജീവിക്കാനുള്ള ഏക ആശ്വാസവും കൂടിയാണ്. ഫാർമസിസ്റ്റുകളും ജഡ്ജിമാരും എഞ്ചിനീയർമാരുമാകാൻ സ്വപ്നം കണ്ട ഒരു തലമുറ, ഇന്ന് അഭയാർത്ഥി ക്യാമ്പുകളിൽ അപരിചിതമായ ഒരു വ്യവസ്ഥിതിയോട് പോരാടി തങ്ങളുടെ ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള പോരാട്ടത്തിലാണ്.
