വെനസ്വേലയെ നടുക്കിയ ഇരട്ട ഭൂകമ്പം കവർന്ന് ദിവസങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും കാണാമറയത്തെ പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായുള്ള കാത്തിരിപ്പിലാണ് ഇപ്പോഴും ബന്ധുക്കൾ. 2,600-ലധികം ജീവനുകളാണ് ദുരന്തത്തിൽ പൊലിഞ്ഞത്. ദുരന്തം നടന്ന് ഒൻപത് ദിവസങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും കെട്ടിടാവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്നും മൃതദേഹങ്ങൾ പുറത്തെടുക്കുന്നതിനൊപ്പം, അവരെ തിരിച്ചറിയുകയെന്ന കഠിനമായ ദൗത്യമാണ് അധികൃതർക്ക് മുന്നിലുള്ളത്. ലാ ഗ്വൈറയിലെ (La Guaira) തുറമുഖ സംഭരണശാലയായ ‘ലോസ് സിലോസ്’ (Los Silos) നിലവിൽ ഒരു താൽക്കാലിക മോർച്ചറിയാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുകയാണ്. ഇവിടെ തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ മരണമെങ്കിലും സ്ഥിരീകരിക്കാനായി മണിക്കൂറുകളോളം കാത്തുനിൽക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ദയനീയ ദൃശ്യങ്ങളാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്.
ഒരു വശത്ത് കത്തുന്ന വെയിലും മറുവശത്ത് അഴുകിത്തുടങ്ങിയ മൃതദേഹങ്ങളുടെ കഠിനമായ ഗന്ധവും. മാസ്കുകൾ ധരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അത് ആ ഗന്ധത്തെ ചെറുക്കാൻ അപര്യാപ്തമാണ്. എങ്കിലും തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ഒരു നോക്ക് കാണാൻ, അല്ലെങ്കിൽ അവരെ കണ്ടെത്താൻ വരിനിൽക്കുന്ന മനുഷ്യർക്ക് ആ ഗന്ധം പോലും ഇപ്പോൾ ശീലമായിക്കഴിഞ്ഞു.
പ്രിയപ്പെട്ടവരെ സ്ക്രീനുകളിൽ തിരയുമ്പോൾ
മൃതദേഹങ്ങൾ വരിവരിയായി പ്ലാസ്റ്റിക് ബാഗുകളിൽ പൊതിഞ്ഞ് വെയിലത്താണ് കിടത്തിയിരിക്കുന്നത്. കടുത്ത ചൂടായതിനാൽ മൃതദേഹങ്ങൾ അതിവേഗം അഴുകിപ്പോകുന്നത് തിരിച്ചറിയൽ പ്രക്രിയ കൂടുതൽ ദുഷ്കരമാക്കുന്നു. മൃതദേഹങ്ങൾ കണ്ടെടുത്ത ദിവസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
വസ്ത്രങ്ങൾ കണ്ട് തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കാത്ത ഭൂരിഭാഗം ബന്ധുക്കളെയും അധികൃതർ രണ്ട് ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനുകൾക്ക് മുന്നിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. അവിടെ ആയിരത്തിലധികം മൃതദേഹങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപിറകെ ഒന്നായി തെളിഞ്ഞുവരും. പരിക്കുകളേറ്റും ജീർണ്ണിച്ചും പോയ ആ മുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ തിരിച്ചറിയാൻ ബന്ധുക്കൾ അവരുടെ ശരീരത്തിലെ ടാറ്റുകളോ, വളകളോ, വസ്ത്രങ്ങളുടെ കഷ്ണങ്ങളോ ആണ് ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്. “ഇതൊരു ഹൊറർ സിനിമ കാണുന്നത് പോലെയാണ്,” തന്റെ 37 കാരനായ അനന്തരവനെ കയ്യിലെ പച്ചകുത്തൽ കണ്ട് തിരിച്ചറിഞ്ഞ 60-കാരി ലിലിയാന ഗോൺസാലസ് പറയുന്നു. “അവൻ മരണപ്പെട്ടവരുടെ ഔദ്യോഗിക ലിസ്റ്റിൽ ഇല്ലായിരുന്നു. ഈ സ്ക്രീനിലെ ചിത്രങ്ങൾ നോക്കിയാണ് ഞാൻ അവനെ കണ്ടെത്തിയത്. ഇത് വിവരിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര ദയനീയമാണ്.”
‘ആർക്കും അവരെ പുറത്തെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല’
പ്ലായ ഗ്രാൻഡെ (Playa Grande) എന്ന ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടമുണ്ടായ പ്രദേശത്ത് നിന്നുമാണ് മൊഡെസ്റ്റ അലിമാൻ (56) തന്റെ മൂത്ത സഹോദരി മാട്ടിൽഡെയെ തിരഞ്ഞ് ഇവിടെയെത്തിയത്. കെട്ടിട അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് ആളുകൾ സഹായത്തിനായി നിലവിളിക്കുന്നത് കേട്ടിരുന്നുവെന്ന് വോളന്റിയർമാർ പറഞ്ഞതായി മൊഡെസ്റ്റ ഓർക്കുന്നു. “പക്ഷേ ആർക്കും അവരെ പുറത്തെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.” മോർച്ചറിക്കുള്ളിലേക്ക് കയറാൻ ധൈര്യമില്ലാതെ അവർ പുറത്ത് കാത്തുനിൽക്കുകയാണ്.
മറ്റൊരു വശത്ത്, 42-കാരിയായ ജെസ്സിക്ക സോട്ടോ തന്റെ 15 വയസ്സുള്ള മകളുടെയും മൂന്ന് വയസ്സുള്ള കൊച്ചുമകളുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾക്കായി രണ്ട് ദിവസമായി കാത്തിരിക്കുകയാണ്. ഭൂകമ്പത്തിൽ തങ്ങളുടെ അപ്പാർട്ട്മെന്റിനുള്ളിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയ ഇവരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ ചൊവ്വാഴ്ചയാണ് പുറത്തെടുത്തത്. “രേഖകൾ ശരിയാക്കാനും ട്രക്കുകൾ വരാനുമായി അവർ ഞങ്ങളെ കാത്തുനിർത്തിക്കുകയാണ്. ഇന്നലെ മുതൽ എന്റെ കുട്ടികളുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ അടങ്ങിയ പെട്ടികൾ വെയിലത്താണ് കിടക്കുന്നത്. ദൈവത്തിൽ വിശ്വസിച്ച് കാത്തിരിക്കുകയല്ലാതെ എനിക്ക് മറ്റ് വഴിയില്ല,” ജെസ്സിക്ക കണ്ണീരോടെ പറയുന്നു.
തളരാതെ ഫോറൻസിക് സംഘവും വോളന്റിയർമാരും
മൃതദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞാൽ വിരലടയാളം ശേഖരിക്കുകയും മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുകയും ചെയ്യും. ഇതിന് ശേഷമാണ് ശ്മശാനങ്ങൾക്ക് മൃതദേഹം വിട്ടുകൊടുക്കുന്നത്. ഒരു വശത്ത് സൗജന്യ ശ്മശാന സേവനങ്ങൾക്കായി താൽക്കാലിക ടെന്റുകൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറുഭാഗത്ത് മൃതദേഹങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ ഫോറൻസിക് വിദഗ്ദ്ധർ ഡെന്റൽ റെക്കോർഡുകൾ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിലും ബന്ധുക്കളെ സഹായിക്കാൻ താൽക്കാലിക മോർച്ചറിയിലെ ജീവനക്കാരും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കൂടെയുണ്ട്. ഒറ്റയ്ക്ക് മൃതദേഹം തിരിച്ചറിയാൻ ഭയന്നുനിന്ന ലിലിയാനയെ രണ്ട് ജീവനക്കാർ ചേർന്നാണ് ഉള്ളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയതും അനന്തരവനെ കണ്ടെത്താൻ സഹായിച്ചതും. വരും ദിവസങ്ങളിൽ വീണ്ടും ഇതേ നരകയാതനയിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടി വരുമോ എന്ന ഭീതിയിലാണ് അവരെപ്പോലെ ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾ.
